«Адчула сябе важнай і патрэбнай». Як ГУБАЗіК затрымаў псіхолага — «адміністратарку дэструктыўнага тэлеграм-чату»

| Асобы

МУС заявіла, што ў Гомлі затрымалі «адміністратарку дэструктыўнага тэлеграм-чату». На відэа ГУБАЗіК— 38-гадовая жанчына, якая спакойна адказвае на пытаньні пра Telegram: «Навошта вам мая асабістая інфармацыя? Гэта маё прыватнае жыццё».

Свабода пагутарыла з затрыманай. Гэта вядомы ў Гомелі псіхолаг Зоя Кавалькова. Яна расказала:

  • пра сваё затрыманне;
  • пра міліцыянтаў, якія «ламалі» яе;
  • як зберагчы псіхічнае здароўе;
  • як не паддацца паніцы і ня «здаць» сябе і іншых, трапіўшы ў пастарунак.


Афіцыйна

МУС паведаміў, што жыхарка Гомеля «стварыла і адміністравала дэструктыўны тэлеграм-канал «Назва не прыдумана».

«Удзельнікі віртуальнай суполкі абмяркоўвалі паміж сабой пратэсты, каардынавалі дзеянні ў час так званых дваровых і раённых маршаў». На жанчыну склалі пратаколы за дробнае хуліганства і непадпарадкаванне міліцыі.

Трапіла ў міліцыю за «адзенне палітычных колераў»

Першы раз Зоя Кавалькова трапіла ў міліцыю ў кастрычніку. Напярэдадні Дня настаўніка яна з прыяцелькамі ўскладала кветкі да помніка графіні, мэцэнатцы Ірыне Паскевіч. Іх затрымаў АМАП. У рапарце міліцыянты напісалі, што жанчыны былі ў «адзенні палітычных колераў» і ўскладалі кветкі да помніка нейкаму Сускевічу. Тады псіхолаг правяла 10 гадзін у РАУС. Справа да суду не дайшла.


Увосень Зоя актыўна збірала подпісы за адкліканне дэпутата Віталя Уткіна.

«Я збірала подпісы адкрыта, галосна. У мяне з сабой была паперка ад МУС, што подпісы за тое, каб адклікаць дэпутата, збіраць не забаронена. Дарэчы, цяпер я думаю, што гэтыя „прыгоды“ з ГУБАЗіК — магчыма, помста дэпутата за маю актыўную пазіцыю», — кажа жыхарка Гомеля.

Ад пачатку пратэстаў яна размясьціла ў сацыяльных сетках абвестку, што пацярпелым ад міліцэйскага гвалту аказвае псіхалагічную дапамогу бясплатна.

«Я вырашыла дапамагаць людзям тым, чым я магу. Многія беларусы зазналі псіхалагічны ціск, гвалт, і ім проста неабходная дапамога спэцыяліста, каб у бяспечнай атмасфэры перажыць гэта ўсё», — дадае Зоя.

Два тыдні таму яе дапыталі ў СК як сведку ў нейкай крымінальнай справе.

«Я дала падпіску аб невыдаванні. Адзінае, што магу сказаць — у гэтай справе выклікалі ўсіх, хто збіраў подпісы за тое, каб адклікаць дэпутата па розных акругах Гомеля. Мне ў СК задалі дваццаць шэсць пытанняў. Я на іх адказала», — удакладніла Зоя.

«Перада мной выраслі дзве вялізныя фігуры ў чорных масках»

18 сакавіка Зоя паехала на таксі на працу. Толькі выйшла з аўтамабіля — і перад ёй «выраслі дзве вялізныя фігуры ў чорных масках».

«Махнулі перад тварам пасведчаннем, папрасілі мае дакумэнты. Глянулі, адзін другому сказаў: „Так“ — і мяне павезлі на Чырвонаармейскую. Там размешчаны аддзел транспартнай міліцыі — афіцыйна. Неафіцыйна там мяне дапытвалі супрацоўнікі ГУБАЗіК. Затрыманне адбылося так хутка, што я была ў шоку. Мне не далі патэлефанаваць кліентцы, якая мяне чакала. Не дазволілі патэлефанаваць мужу, непаўналетняй дачцэ. У аддзеле я адмаўлялася размаўляць з імі. Я казала, каб мне паказалі паперу. Бо ў нас такая дзяржава — на кожны крок павінна быць папера. Паперы не было, таму я спасылалася на артыкул 27 Канстытуцыі — ня сведчыць супраць сябе», — успамінае псыхолаг.

«Апытвалі» яе розныя супрацоўнікі на працягу чатырох гадзін.

«Гэта быў суцэльны газлайтынг (форма псіхалагічнага ціску. — РС). Яны ўсё перакручвалі. Палохалі мяне ІЧУ, пагражалі крымінальнай справай, зачытвалі вытрымкі з тэлеграм-чату. Яны неяк праніклі ў закрыты чат. У нас там нічога такога не было. Проста засталіся людзі, якія ставілі свае подпісы супраць дэпутата. Абмяркоўвалі мы там не тактыку і стратэгію пратэстаў, а побытавыя рэчы! Часам нехта кідаў якія-небудзь спасылкі. Карацей, яны чатыры гадзіны лілі мне ў вушы ўсялякае трызьненне — пра блакаванне чыгункі, яшчэ нешта; дапытваліся, хто ў тым чаце», — кажа псіхолаг.

«Адрэжам палец і прыкладзём да тэлефона»

Супрацоўнікі міліцыі нават згадвалі Фрэйда — з нэгатыўнай канатацыяй у бок Зоі.

«Што яны толькі не гарадзілі... Што Фрэйд пісаў пра сэксуальны аспект, што жанчыны ўдзельнічаюць у пратэстах, таму што яны не задаволеныя ў сэксе. У іх былі такія жарты: „Вось не даяце доступ да тэлефона — адрэжам ваш палец і прыкладзём. Хаця ён жа будзе акрываўлены, дык можа не спрацаваць“. І „гы-гы“ пры гэтым. Я не давала паказанняў, бо маю такое канстытуцыйнае права. Тады яны селі ўдвух, гарталі тэлеграм-чат і перамаўляліся паміж сабой, але так, каб чула я, што „Гэта цягне на крыміналку“. Думалі, што я пачну хвалявацца і пачну тады гаварыць. Але я сядзела, лічыла дошкі на паркеце, квадраты на столі, малілася, у думках хадзіла па сваёй кватэры, па вёсцы — усялякім чынам абстрагавалася ад сітуацыі. Яны казалі мне, што я „нейкая дзіўная, нудная, і ці сапраўдны псіхолаг“. Выпытвалі ў мяне, што гавораць мне людзі, якія звяртаюцца па псіхалагічную дапамогу. То бок людзі наогул ня ведаюць пра канфідэнцыйную інфармацыю, этычныя нормы! Потым адзін другому сказаў ціха: „Я лічу, тут ня варта звязвацца“ — і мяне павезлі ў Чыгуначны РАУС», — расказала Зоя.

У РАУС яна даведалася, што на яе склалі два пратаколы. Нібыта ранкам яна крычала матам, размахвала рукамі і «парушала спакой грамадзян», а калі да яе падышлі супрацоўнікі міліцыі — аказала непадпарадкаванне: «кінулася наўцёкі і спрабавала ўчыніць бойку».

«І гэта ўсё разам — і ўцякала, і тут жа бойку спрабавала ўчыніць! Яшчэ ў пратаколе напісалі, што я нібыта плявалася! Гэта такі абсурд! Я казала ў РАУС, каб мяне пакінулі ў спакоі, што такія абвінавачанні — гэта проста абсурд! Мяне там „накрыла“, я проста расплакалася ад абсурднасці — як можна такі паклёп узводзіць пра маты, пра тое, што я не падпарадкавалася? Без аніякіх падстаў! Тым больш па новым заканадаўстве мяне не павінны былі трымаць больш за тры гадзіны, а я правяла ледзь ня дзень у міліцыі», — кажа Зоя.

Урэшце яе адпусьцілі з РАУС. Справу накіравалі на дапрацоўку, і, мусіць, будзе суд.


Парады псіхолага затрыманым

Зоя кажа, што надта важна ў першыя хвіліны пасля затрымання «ўключыць у сабе дарослую субасобу».

«Гэта значыць — што я маю і што магу з гэтым зрабіць. Рэальнасць і дзеянні з гэтай рэальнасцю. Калі я пачынаю палохацца таго, што яшчэ не адбылося — я раблю няправільныя дзеянні. Ёсць гэтыя людзі, ёсць я, і ёсць 27 артыкул Канстытуцыі», — тлумачыць псіхолаг.

Яна раіць людзям паводзіць сябе стрымана, ветліва, карэктна, не падвышаць голас, размаўляць манатонна і марудна — гэта дапамагае не развіцца паніцы, «не адпраўляць свой страх на тое, што яшчэ не адбылося».

«Ня варта размаўляць без дакумента. Ёсць дакумэнт — ёсць размова», — дадае Зоя.

Важна дыхаць правільна — «слухаць, як удыхаю і выдыхаю», памятаць пра «тут і цяпер».

«Калі пачынаюць „душыць, ламаць, маніпуляваць“ — не паддавацца. Яны хлусяць і будуць хлусіць — такі ў іх метад працы, такі спосаб. Можна проста заткнуць вушы і ня слухаць іх. І праводзіць „зазямленне“: „Тут і цяпер я ўсведамляю крэсла, тумбачку, вакно, падлогу“ — тады ў галаву не ўваходзіць непатрэбная інфармацыя, гэтая хлусня і маніпуляцыі, якой яны спрабуюць душыць. Варта ўзгадваць прыемныя моманты, падарожнічаць у думках, напрыклад, па сваёй кватэры», — кажа псіхолаг.

Яна раіць людзям звярацца са сваімі праблемамі да спэцыялістаў, якія дапамогуць перажыць пэўныя эмоцыі ў бяспечным асяроддзі.

«Трэба ўсё гэта прагаворваць, перажываць тое, што не перажылі тады — гнеў, крыўду, злоьць. Рваць паперу, крычаць, тупаць нагамі... Бо калі тады, напрыклад, пры затрыманні, гэтага не маглі зрабіць — то трэба потым. Інакш гэтая сітуацыя будзе разбураць цела, здароўе», — кажа Зоя.

Пра сябе яна дадала, што была вельмі ўсцешаная падтрымкай беларусаў пасля «інцыдэнту» ў ГУБАЗіК.

«Мне столькі людзей напісалі, падтрымалі. Мы такія чулыя і шчырыя, беларусы! Я адчула сябе важнай і патрэбнай», — зазначыла псіхолаг.

Яна працягне дапамагаць беларусам, якія пацярпелі ад гвалту і ціску. Бясплатна.


Радыё Свабода

КГБ, партизанинг и протесты. Как гомельская семья актеров покидала Беларусь

| Асобы

О смелой паре актеров Андрее и Алесе Бордухаевых-Орлов зрителю, далёкому от театральной жизни, стало известно после того, как артисты первые покинули Молодёжный театр, когда там сменилось руководство. Это стало началом развития новых для Гомеля культурных инклюзивных проектов.

«Вы живы — это самое главное, это то, чего мы добились». Последнее интервью Юрия Воронежцева о чернобыльской проблеме

| Асобы

За полгода до того, как скончался Юрий Воронежцев, мы спланировали записать с ним серию интервью. Но в результате в 2020 году мы встретились с Юрием только один раз, так как вскоре началась пандемия короновируса. В день Чернобыльской катастрофы публикуем часть нашего с ним разговора. Именно в чернобыльской проблеме Юрий Воронежцев был одним из главных экспертов в Беларуси и за ее пределами.

«Спасибо Родине за волшебный пендель». Программист из Гомеля о прессинге и переезде

| Асобы

Семья гомельчанина Вадима Копиченко в Беларуси не живёт уже почти как полгода. После избиений, «суток», допросов и пристального внимания со стороны милиции, с сожалением пришлось собрать чемоданы и, возможно, навсегда оставить родной город. Назад пока нельзя. Да и захочется ли потом?

Многодетная мать рассказала, как смогла скрыться от ГУБОПиКа. Ее друзья по выборной кампании сейчас в тюрьме

| Асобы

Несколько дней назад в сети появилась информация, что гомельской активистке Елене Давыдовой пришлось уехать из страны. Она поделилась с Гомельской Весной о том, как ее преследовали силовики и почему была вынуждена выехать в Украину.